Futbol ve futbol kuralları

Futbol, Uluslararası Futbol Birliği Kurulu'nun (IFAB) belirlediği 17 « temel kuraldan » oluşmaktadır. Bu kurallar, bireysel maçlarda olduğu gibi Dünya Kupalarında da uygulanmaktadır. Temel olarak, bir futbol maçı 11'er oyuncuya sahip iki rakip takımın diktörgen bir sahada, topla yarış yapması olarak özetlenebilir. Kazanan takım, maç bitiminde ellerini hiç kullanmadan rakip takımın kalesine en çok golü atmış olan takımdır. Bir futbolcunun temel ekipmanları şunlardan oluşmaktadır: forma, şort, çorap, tekmelik ve ayakkabı.

Futbolun temel kuralları ▲ Sayfa başı

Anahtar kelimeler:
Hakem: Hakemin kararı değiştirilemez. Hakem, verdiği kararı, oyuna tekrar başlamadan önce değiştirme hakkına sahiptir.

Oyun süresi: Futbol maçı, her biri 45 dakikadan oluşan 2 devreden oluşur. Devre arasında 10 ila 15 dakika ara verilir. Her devre sonunda, oyuncu değişikliği, yaralanmalar gibi oyun süresinde meydana gelen zaman kaybı oyun süresine eklenir.

Top: Top, kale çizgisini ve taç çizgisini yerden ve havadan geçtiği anda oyun dışındadır. Kale direğine, üst direğe, bayrak direklerine ve hatta hakeme çarpıp saha çizgisinin içerisine düştüğünde top oyunda sayılır.

Gol: Top, kale sınırları dahilinde hiçbir kural ihlali yapılmaksızın kale çizgisini tamamen geçtiğinde gol olur. Maç sonunda rakip takımın kalesine en fazla golü atan takım maçı alır. İki takım da, aynı sayıda gol atmışsa veya hiç gol atamamışsa, maç berabere bitmiş sayılır.

Penaltı: Bir oyuncu, kendi ceza sahası dahilinde rakip takımın oyuncusuna faul uygularsa hakem penaltı kararı verebilir. Bu karar sonucunda, top penaltı noktasına yerleştirilir. Rakip takımının kalecisi kale çizgisinde durur. Diğer tüm oyuncular ceza sahası dışında durur. Penaltıyı atacak olan oyuncu vuruşunu yaptıktan sonra top tekrar oyundadır ve bu vuruşu yapan oyuncu, topa başka bir oyuncu dokunmadan dokunamaz.

Oyuncu değişikliği: Maçtan önce her takım belirli sayıda yedek oyuncusunu açıklar, bu sayı organizasyonlara göre değişiklik göstermektedir. Bu oyunculardan sadece 3'ü hakemin de onayıyla oyuna girebilir.

Oyuncu dağılımı ▲ Sayfa başı

Kaleci
Kaleci, topa eliyle dokunabilme hakkına sahip tek oyuncudur. Diğer oyunculardan ayrılabilmesi için faklı bir kıyafet giyer. Görevi, rakip takımdan gelen topu durdurmak veya geri çevirmektir. Kalecilerin, kaleye atılan topları durdurabilmesi için esnek ve hareketli yapıya sahip olmaları gerekmektedir.

Sağ/sol bek
Defansta, yanlarda oynayarak rakip takımın ilerlemesini engellemeye çalışır.

« Stoper » ve « libero »
Stoper, savunmanın ön kısmında durur ve topun kendi kalesine gitmesini engellemeye çalışır.
Libero, son defansçıdır, rakip takımının oyuncusu kendi takımından defans görevinde olan oyuncuyu geçmeyi başarırsa devreye girer.

Defansif orta saha
Orta sahada topu rakip takımdan alma görevini üstlenirler.

Ofansif orta saha
Forvet oyuncularına pas atarlar.

İkinci forvet
Santrfor oyuncusunun yakınında oynarak santrfora destek sağlama görevindedirler.

Santrfor
Amacı gol atmaktadır ve bu nedenle topu alarak ceza sahasına doğru ilerler.

Yedek oyuncular
Yedek oyuncular; yaralanma, yorulma veya taktik değiştirme amaçlı takım arkadaşlarının yerini alırlar.

Hakem
Oyunun kuralına göre oynanmasından sorumludur. Düdüğüyle oyunu yönlendirir, gerekirse durdurur. Sarı ve kırmızı olmak üzere faul durumunda kullandığı iki kartı vardır.

Futbol terimleri ▲ Sayfa başı

Top kontrolü : gelen topu durdurup, kontrol altına almaktır.

Pas bekleme: pas bekleyen oyuncunun bunu takım arkadaşına göstermesidir.

Yedek oyuncu kulübesi: Yedek oyuncuların saha dışında beklediği yerdir.

Röveşata: İki ayağın yerden kesilerek makas pozisyonunda havadan ters şekilde topa vurma hareketidir.

Sarı kart: Hakem tarafından faul yapan oyuncuya verilen ilk uyarıdır.

Kırmızı kart: Oyuncunun oyundan atılmasıdır.

Korner: Köşe vuruşu

Başlama vuruşu: Oyun durduktan sonra veya gol atıldıktan sonra yeniden oyuna başlamak için santradan yapılan vuruştur.

Duran top: Hareket halinde olmayan topa yapılan vuruşlardır (serbest vuruş, korner, penaltı...).

Bir maçta üç gol: Aynı oyuncunun maç süresi boyunca üç gol atmasıdır.

Serbest vuruş: Bir oyuncunun maç süresinde rakip takımın oyuncusuna yaptığı faul sonucunda hakemin verdiği vuruş türüdür.

Degaj: Riskli durumlarda topun defans sahasından uzağa gönderilmesidir.

Top sürme: Oyun sırasında topun ayakla ilerletilmesidir.

Falsolu vuruş: Oyuncu tarafından topun yönünü kontrol altına almak için yapılan harekettir.

Faul: Futbol kurallarının ihlalidir.

Çalım atmak: Rakip takımın oyuncusunu vuruşun yönü konusunda yanıltmaktır.

Ofsayt: Oyuncunun, rakip kale çizgisine herhangi bir rakip oyuncudan ve toptan daha yakın olması durumudur.

Aşırtma: Oyuncunun topu rakip oyuncunun üstünden geçecek şekilde atmasıdır.

Üst köşe: Kalenin 90 derece açı yapan üst köşelerine atılan vuruştur.

Penaltı: Ceza sahasında rakip takıma yapılan faul sonucu hakemin verdiği karardır.

Uzatmalar: Bir kazananın olması gereken durumlarda berabere biten maçların sonunda oynanan ek süredir.

Topuk pası : Topukla atılan vuruştur.

Penaltı atışları: Uzatmalar sonucunda da beraberliğin devam etmesi durumunda, her iki takım da penaltı atışları yapar. Her takımdan 5'şer oyuncu sırayla penaltı atar. En çok gol atan maçı alır.